Ceza Hukuku

  Ceza Hukuku    25 Ocak 2016
Yorum Yok

CEZA HUKUKU

 Ceza hukuku, suç adı verilen insan davranışının yapısını inceleyen ve buna özgü yaptırımlar öngören hukuk dalıdır. Görüldüğü gibi, ceza hukukunun iki temel unsuru suç ve yaptırımdır.

 

Dar anlamda ceza hukuku, maddi ceza hukuku olarak da adlandırılır ve suçları ve yaptırımlarını konu alır. Geniş anlamda ceza hukuku ise, maddi ceza hukukunun yanı sıra, ceza muhakemesi hukuku ve infaz hukukunu da kapsar.

 

Ceza hukukunun görevi, toplumsal ve sosyal barışı sağlamaktır.

 

Ceza hukukunun iki temel işlevi vardır:

 

  • Suçun işlenmesi halinde cezalandırma işlevi, yani cezalandırıcı işlev ve
  • Bu cezalandırma işlevi sırasında toplumu koruyucu işlev.

 

Yeni TCK’ya göre ceza kanununun amaçları:

 

  • Kişi hak ve özgürlüklerini,
  • Kamu düzeni ve güvenliğini,
  • Hukuk devletini,
  • Kamu sağlığını ve çevreyi ve
  • Toplum barışını korumak ve
  • Suç işlenmesini önlemektir.

 

 

 

Ceza Hukukunun Hukuk Düzeni İçindeki Yeri

 

Ceza hukuku, kamu hukukunun bir dalıdır. Bilindiği gibi, kamu hukuku, tanımı itibariyle, hukuki ilişkilerde kuralları ast-üst ayrımı içinde düzenler. Ceza hukukunda, suç bireyler arasında işlenmiş gibi görünse de, asıl olan, fail ile mağdur arasındaki çıkarların denkleştirilmesi değil, fail ile devlet arasında devlete ait cezalandırma yetkisinin kullanılmasıdır. Kural olarak, mağdur devletin cezalandırma yetkisinden, devlet de görevi olan cezalandırma yetkisinden vazgeçemez. Buna, kovuşturmanın mecburiyeti ilkesi denilir.

 

 


Ceza Hukukuna Yardımcı Disiplinler

 

 

1) Kriminoloji:

 

Kriminoloji suçu ve suçluyu deneysel yöntemlerle inceleyerek suçun nedenlerini saptamak amacını güden bir bilim dalıdır. Ceza hukuku; suçu, failin suçu işleyip işlemediğini, hangi yaptırım türünün uygulanacağını ele alır; krimonoloji ise, suça neden olan etmenleri fail ve bazen mağduru da dikkate alarak sebep sonuç ilişkisi içinde değerlendirir ve suçlunun biyolojisi (fiziksel ve bedensel nedenler), psikolojisi ve yaşadığı ortamı dikkate alır.

 

Kriminolojinin Türkiye’deki kurucusu olan Ord.Prof.Dr. Sulhi Dönmezer kriminolojiyi, “İnsanın sapıcı davranış ve eylemleri arasında suçu doğuran, yapan ve suçu kontrol etme amacını güden süreçleri açıklayan ve suçun sebep ve faktörlerini tespit maksadıyla insana ve suç işleyen insana ilişkin bilgilerin bütünün sentezini oluşturan bir bilgi dalı” olarak tanımlamıştır.

 

Kriminolojinin kapsamını ise şu şekilde çizmiştir: “Kriminolojinin konusu, toplumsal normlardan sapma şekillerinden suç denilen insan davranış, tavır ve hareketlerini ve suç olayını, suçu yapan süreçleri, sosyal bir gerçek olarak ceza adalet sisteminin işleyişini, suç ile suçlu ve sosyal çevre ilişkilerini incelemek, suçun sebep ve etmenlerini mümkün olduğunca belirlemek, suça sebebiyet veren unsurları, süreçleri izah etmek ve bu hususlarda elde edilen bilgilerle söz konusu suç denilen sosyal kötülüğü en etkin şekilde yok etmek veya mümkün olduğunca azaltacak strateji ve teknikleri belirlemektir.”

 

Geniş anlamda kriminoloji iki büyük gruba ayrılır; birinci gruptaki alt dallar şunlardır:

 

  • Suç Antropolojisi: Bu dal suçluyu, organik yapısı bakımından inceler ve verasete ilişkin, biyolojik, anatomik, fizyolojik etmenleri söz konusu eder.
  • Suç Psikolojisi: Suçun oluşmasına neden olan yada gelişmesini sonuçlayan ruhî olayları, mekanizmaları inceler: Yaş, cinsiyet, karakter, bünye gibi.
  • Suç Sosyolojisi: Suçu bir sosyal olay olarak ele alır; sosyal kimlik taşıyan ve suça sebep olan etmenleri araştırır; sosyal ortam, alkol etkileri, sinema, din gibi.
  • Suç Psikiyatrisi: Anormal ve akıl hastası suçluları inceler; akıl hastalıkları ile suç arasındaki ilişkileri belirler.
  • Penoloji: Cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşe ve gelişmelerini izah eder; bunların ne derece etkili olduklarının araştırır.

 

Bu beş dala genellikle Teorik Kriminoloji adı verilmektedir. İkinci grubu ise Uygulayıcı Kriminoloji teşkil etmektedir.

 

  • Suç Siyaseti: Suçları önlemek için devletin yerine getirmesi gereken faaliyetlerden söz eder. Bu itibarla suç siyaseti suça karşı savaşmak için devletin faaliyete koyduğu bütün araçlardan oluşur. Bu bakımdan din, ahlak da birer araç sayılabilirler.
  • Suç Profilâksisi: Toplumun, suçluluğunun sosyal ekonomik etmenlerini önlemek yada azaltmak veya yok etmek için başvurduğu bütün araçları inceleyen bilgi dalıdır. Bu bilimin tıbbî ve sosyal yönleri vardır.
  • Kriminalistik yada bilimsel polis: Suçluların ortaya çıkarılmasını sağlamak için başvurulan fennî araçları inceler. Daktiloskopi, Antropometri, Balistik gibi dalları vardır.

 

Bu noktada şu hususu da belirtmek gerekir: kriminalistik ile kriminoloji iki ayrı bilim dalıdır. Çoğu zaman kriminoloji ile kriminalistik birbirine karıştırılmaktadır. Bu iki ayrı bilim dalının aynı bilim dalı gibi gösterilmesi yanlış olduğu gibi birinin diğerini kapsaması da söz konusu değildir.  Teoride ve uygulamada da durum bu şekildedir. Kriminalistik teknik bir delil tespit bilimidir. Kriminalistik teknik olarak suç delillerinin tespiti, suçlunun tespiti ve suçun aydınlatılması ile meşgul olmasına karşın, kriminoloji her şeyden önce suçun açıklamasını yapan, suçlu davranışın nedenlerini inceleyen, suçun önlenmesi ve suçlulukla mücadele ile ilgilenen bir bilimsel öğretidir.

 

 

2) Kriminalistik:

 

Kriminalistik, delilin bilimsel yollarla araştırılmasıdır. Örneğin, parmak izi, DNA analizi.

 

3) Viktimoloji:

 

Viktimoloji, suçun gerçekleşmesinde mağdurun rolünü inceler. Mağdurun suç karşısındaki durumu, mağdurların tasnifi, ortak özellikleri, vb. bilgiler verir.

 

4) Adli Tıp:

 

Adli tıp, suç fiilinin fail ve mağdur üzerindeki etkilerini ve bıraktığı izleri araştırarak suçun kanıtlanmasında ve failin bulunmasında önemli rol oynar. Kriminalistik, adli tıp, ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sıkı bir işbirliği içinde çalışırlar. Adli tıp patoloji, toksikoloji, anatomi, biyoloji, kimya, mikroskopi gibi pek çok bilimden yararlanır. Adli psikiyatri de failin isnat yeteneğini araştırır.

 

ceza hukuku ceza hukuku Ceza Hukuku ceza hukuku

ceza hukuku




  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Lütfen Disqus eklentisini kurun.